Onderkoeling

Dieren die een winterslaap houden kunnen hun lichaamstemperatuur zover terugbrengen dat elke activiteit van hun organen in het lichaam worden vertraagd, waardoor hun stofwisseling tot een minimum wordt beperkt. Voor een mens kan een dergelijke temperatuurverlaging echter fataal zijn.

Een daling van de lichaamstemperatuur tast ons vermogen om helder te denken aan en vertraagt de lichaamsfuncties. Daardoor is onderkoeling bijzonder gevaarlijk, met name wanneer het effect samengaat met intoxicatie door alcohol of andere middelen.
Als je in het vuur valt wordt je je ogenblikkelijk bewust van de verandering in temperatuur. Onderkoeling daarintegen kan je sluipenderwijs overvallen.

Ouderen en kinderen kunnen in een koude slaapkamer komen te overlijden; het koudegevoel heeft zich bij jonge kinderen nog niet geheel ontwikkeld en bij ouderen is dit gevoel niet meer goed aanwezig.

Welke signalen
De effecten van een onderkoeling zijn naargelang de ernst ervan meer of minder uitgesproken. De normale kerntemperatuur schommelt rond de 37°C, maar op andere plaatsen bv. de handen kan deze veel lager liggen. Hypothermie slaat echter alleen op de centrale lichaamstemperatuur die onder invloed van blootstelling aan koude daalt.

Fase I : Afweerfase
De kerntemperatuur van het lichaam daalt onder de 35°C

Symptomen:
-Koude, bleke huid.
-Normaal bewustzijn, soms licht verward
-Rillen, klappertanden
-Pijnlijke gewaarwording in handen en voeten
-Onregelmatige hartslag
-Stijging van de bloeddruk
-Vertraagde ademhaling

Fase II : Uitputtingsfase
De kerntemperatuur daalt verder en ligt tussen 33 en 27°C.

Bijkomende symptomen:
-Verminderd bewustzijn, slaperigheid
-Verstijfde spieren (rillen en klappertanden stopt)
-Pijn verdwijnt
-Trage, onregelmatig hartslag
-Oppervlakkige en onregelmatige ademhaling

Fase III : Verlammingsfase
De kerntemperatuur daalt onder de 27°C

Symptomen:
-Diepe bewustloosheid
-Geen reflexen, algehele spierverslapping
-Geen pupilreactie
-Zeer zwakke hartslag
-Zeer trage ademhaling

Onderkoeling (wikipedia)

Onderkoeling of hypothermie is een toestand waarbij de centrale lichaamstemperatuur (de hoogste temperatuur midden in de romp) van een persoon zover is gedaald dat de normale stofwisseling in gevaar komt.

De lichaamstemperatuur varieert bij normale gezonde mensen tussen ongeveer 37,5 (soms hoger bij inspanning) tot 35,5 graden Celsius, of nog wel eens wat lager, vroeg in de morgen tijdens de slaap. Onderkoeling begint als de lichaamstemperatuur zakt tot onder de 35°C.

Als de lichaamstemperatuur onder de 32°C zakt, wordt de situatie kritiek en kan uiteindelijk dodelijk verlopen.

Lichaamstemperaturen onder de 27°C zijn zonder medisch ingrijpen bijna altijd dodelijk, hoewel er gevallen bekend zijn waarbij een lichaamstemperatuur van 14°C werd overleefd.

Door onderkoeling is het soms mogelijk om verdrinking in zeer koud water te overleven. Het slachtoffer verliest het bewustzijn en de hartslag (bloedsomloop) stopt. Het slachtoffer lijkt klinisch dood.

Door de kou van het water raken de hersenen echter nog niet zo snel onherroepelijk beschadigd als bij normale temperatuur, vooral bij kleine kinderen die door hun relatief grote lichaamsoppervlak veel sneller afkoelen dan volwassenen.

Alle andere organen kunnen een langere periode van circulatiestilstand allemaal beter overleven dan de hersenen. In sommige gevallen is het nog mogelijk gebleken dergelijke slachtoffers te reanimeren. Daarom wordt er bij levenloze en tevens onderkoelde slachtoffers wel eens gezegd "Iemand is pas dood als hij warm is en (nog steeds) dood".

Er zijn ruwweg twee soorten onderkoeling te onderscheiden, acute en chronische. Acute onderkoeling is het gevaarlijkste; de lichaamstemperatuur zakt snel, vaak binnen seconden of minuten als een slachtoffer door het ijs (van een bevroren meer) zakt.

Chronische onderkoeling vindt plaats als het lichaam over langere tijd onderkoeld raakt. Iemand die te water raakt in ijskoud water zal in het algemeen binnen enkele minuten te koud zijn om zelf nog actief te kunnen zwemmen.

Ook iemand die zelfs in Nederlands binnenwater bij niet-zomerse temperaturen te water raakt (zeilers, surfers!) kan snel zover afkoelen dat zwemmen onmogelijk wordt. Het gevaar van een fatale afloop kan worden vergroot door hevige vermoeidheid of uitputting.

Voor een check klik hier