Stedelijke warmte

Wat is het stedelijke warmte effect? 

Het hitte-eilandeffect of urban heat island effect (UHI) is het fenomeen dat de temperatuur in een stedelijk gebied gemiddeld hoger is dan in het omliggende landelijk gebied. De belangrijkste oorzaken van het UHI zijn de absorptie van zonlicht door de in de stad aanwezige donkere materialen en de relatief lage windsnelheden. Door het UHI worden problemen tijdens hittegolven, zoals hittestress, verergerd. Bouwkundige maatregelen en meer groen in de stad verminderen het UHI.

Je zit op je schaduwrijke veranda en geniet van een koel drankje. De zeebries waait zachtjes door de grote open ramen en kokosnoot bomen bieden schaduw van de zon. Droom maar door: je bent waarschijnlijk een van de miljoen stedelingen die leven in een steen of betonnen bunker, gebouwd om energie te besparen tijdens de ijzige wintermaanden.

Milieuvriendelijk als je bent heb je kleine en met dubbel glas geinstalleerde ramen, geïsoleerde wanden en plafond. Om de zomerhitte te verslaan, vertrouw je op airconditioning – als je het kunt betalen en als de elektriciteitvoorziening het toelaat. De ramen open houden? In geen geval, da’s te gevaarlijk, inbrekers zijn in de straten. Maar goed, de lucht buiten is warmer dan binnen en beladen met verontreinigende stoffen.

Studies hebben aangetoond dat de meerderheid de sterfgevallen door een hittegolf zich in de binnensteden voordoet. Het asfalt, baksteen en beton absorbeert warmte en houdt het ‘s avonds en ’s nachts goed vast. Gemiddeld is de binnenstad 5 tot 8 ° C warmer dan het omringende platteland – het stedelijk warmte-eiland effect dat NASA onderzocht in 1998.  

Sensoren in vliegtuigen en satellieten hebben aangetoond dat van kunstmatige oppervlakken de temperaturen oplopen tot 20 ° C-40 ° C hoger dan de natuurlijke oppervlakken doen. Hoge daken bijvoorbeeld in Salt Lake City, werden 71 ° C. Deze cijfers reiken ook antwoorden aan: steden hebben meer natuurlijke oppervlakken nodig, en dan met name bomen, om af te koelen.

Ongeventileerde appartementsgebouwen en kamers zonder airco kunnen temperaturen bereiken van meer dan 50 ° C gedurende een hittegolf. Zelfs als ventilatie mogelijk is, daalt de temperatuur tot net boven de buitenlucht temperatuur.

Omdat warme lucht stijgt, zullen de hoogste niveaus van flatgebouwen het meest te lijden hebben. Isolatie houdt de warmte buiten  voor een dag of twee. Maar uiteindelijk bezwijkt de ruimte voor het milieu en de isolatie wordt een nadeel.

 

Oorzaken hitte eiland:

Het temperatuurverschil tussen stad en omgeving kan oplopen tot 4°C, en is ’s nachts het hoogst. Het verschil wordt veroorzaakt doordat:

  • In steden meer zonlicht wordt geabsorbeerd dan in omliggende gebieden door de daar aanwezige, donkere materialen, zoals asfalt;
  • De afkoeling door straling lager is in de stad dan in het landelijk gebied;
  • Er vermindering in warmteverlies van gebouwen is door lagere windsnelheden;
  • Er warmte vrijkomt door menselijke activiteiten zoals verwarming, gemotoriseerd vervoer, airconditioning, fabrieken etc.;
  • Er in steden een 10 à 20% minder verdamping plaatsvindt omdat ze grotendeels uit verhard oppervlak bestaan.

Het fenomeen dat het in een stad warmer is dan in het omliggende platteland is een reeds lang bekend fenomeen. In eerste instantie werd dit vooral toegeschreven aan het gebruik van brandstof in de stedelijke omgeving. De absorptie van warmte blijkt echter een belangrijkere rol te spelen. Er is weinig bekend over het UHI in Nederland. De situatie in Nederlandse steden is anders dan in de meeste andere landen, omdat er relatief veel water is en omdat de warmtecapaciteit van de Nederlandse huizen relatief laag is.

Bron: wikipedia