Verbranden van de huid

De intensiteit van het UV-licht in zonnestraling wordt uitgedrukt in de zogenoemde UV-index. Bij een hoge UV-index is meer UV-licht aanwezig dan bij een lage. Door een teveel aan UV kan de huid rood kleuren of verbranden, het kan zelfs huidkanker veroorzaken.

UV-B licht is in dit verband het meest schadelijk. UV-A licht heeft dezelfde effecten als UV-B licht, maar in veel mindere mate. UV-C licht wordt door de atmosfeer gefilterd. Zonnebrandcrèmes of -lotions bevatten daarom chemische stoffen die bedoeld zijn om UV-B stralen te blokkeren; sommige bevatten ook stoffen die tegen UV-A licht beschermen.

Vanuit medisch oogpunt is bestraling van de huid met ultraviolet licht een van de belangrijkste vermijdbare oorzaken van alle vormen huidkanker: melanoom, basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom. Ook veroudert een aan veel UV blootgestelde huid veel sneller dan een niet blootgestelde, met dunner worden en rimpelvorming als gevolg. In de huid wekt UV echter wel de fabricage van vitamine D₃ op, een onmisbaar vitamine.

Oorzaken
Zonnebrand wordt niet veroorzaakt door warmte maar door straling van de zon. Daarom kan een verbranding ook optreden op eenbewolkte dag. Een verbranding van de huid is niet direct zichtbaar of voelbaar en wanneer de huid rood en pijnlijk wordt, is de schade al aangericht. Het is daarom aan te raden om altijd voorzichtig te zijn in de zon. 

De mate van verbranding hangt af van het huidtype en van de hoeveelheid blootstelling aan ultraviolet licht. Een lichte huid is gevoeliger voor zonnebrand dan een donkere omdat een donkere huid meer melanine bevat, dit is een bruin pigment dat een natuurlijke bescherming biedt tegen zonlicht. Daarnaast verbrandt een kinderhuid eerder dan die van een volwassene. 

Verschijnselen

Zonnebrand wordt gekenmerkt door een rode, pijnlijke huid die warm aanvoelt en kan jeuken. Er bestaan verschillende gradaties zonnebrand, variërend van een oppervlakkige milde verbranding tot een ernstige vuurrode huid met blaren.

De pijn bij een zonnebrand is zes tot achtenveertig uur na blootstelling aan de zon het meest hevig.

Na enkele dagen vervelt de huid meestal. Zonnebrand ontstaat meestal op delen van het lichaam die normaal gesproken niet aan de zon worden blootgesteld zoals de bovenarmen, benen, rug en buik.

Daarnaast kan door regelmatige en te lange blootstelling aan de zon de huid sneller verouderen en de kans op bepaalde vormen huidkanker toenemen.

Behandeling
In geval van een lichte zonnebrand bestaat de behandeling uit zo snel mogelijk een bad of douche nemen met lauw water en in de schaduw en koelte blijven. Zonnebaden is pas weer aan te raden wanneer de huid volledig hersteld is. Let er dan op niet te lang in de zon te blijven en zonnebrandmiddelen met een hoge beschermingsfactor te gebruiken.

Als de zonnebrand ernstig is, dat wil zeggen als de huid erg pijnlijk is en er blaren ontstaan, gelden tevens bovenstaande maatregelen en kan bovendien worden overwogen een arts te raadplegen. Deze kan de schade echter niet ongedaan maken en zal zich meestal beperken tot het geven van enkele adviezen.

Prik de blaren in ieder geval niet open.

Jonge kinderen en baby's hebben een extra kwetsbare huid. Laat hen daarom nooit, ook niet kort, in fel zonlicht liggen en leg een baby op het strand in de schaduw van een parasol of windscherm, ook op een bewolkte dag.